Ανάπλαση Σταθμού King’s Cross, Λονδίνο, Αγγλία

Η ανάπλαση του σιδ. Σταθμού του Λονδίνου πραγματοποιήθηκε σε πολλές φάσεις.  Περιλαμβάνει τρεις πολύ διαφορετικές μορφές αρχιτεκτονικής: επανάχρηση, αποκατάσταση και νέα κατασκευή. Τα κτήρια των παλιών  υπόστεγων χρησιμοποιούνται ξανά, η κρυμμένη εδώ και καιρό πρόσοψη του σταθμού αποκαταστάθηκε ακριβώς όπως ήταν και μια νέα, ιδιαίτερα εκφραστική δυτική αίθουσα επιβατών έχει σχεδιαστεί ως «κεντρικό τμήμα και καρδιά» του έργου.

Σύνταξη: Παγκαρλιώτας Κώστας

Kings-cross (5)

Η δομή χάλυβα της στέγης, που κατασκευάστηκε από την εταιρεία Arup, έχει περιγραφεί ότι μοιάζει «ως κάποιο είδος αντίστροφου καταρράκτη, ένα άσπρο πλέγμα χάλυβα που ξεφυτρώνει από το έδαφος και ξεχύνεται πάνω από το κεφάλι σας».

Ο  σιδηροδρομικός σταθμός King’s Cross, είναι ένα σημαντικό τέρμιναλ του Λονδίνου, που άνοιξε το 1852. Είναι στη βόρεια άκρη του κεντρικού Λονδίνου, στη διασταύρωση των οδών Euston Road and York Way, στο δήμο Κάμντεν του Λονδίνου. Είναι ένας από δεκαοχτώ βρετανικούς σταθμούς που διαχειρίζεται η εταιρεία Network Rail.  Ο σταθμός του King’s Cross χτίστηκε ως κόμβος του Λονδίνου του Μεγάλου Βόρειου Σιδηροδρόμου και ο τερματικός σταθμός  της κύριας γραμμής ανατολικών ακτών. Πήρε το όνομά του από την περιοχή King’s Cross του Λονδίνου.

Kings_Cross_ILN_1852

Το αρχικό κρίριο του σταθμού κατασκευάστηκε το 1852
(Φωτογραφία Wikipedia)

Τα σχέδια για το σταθμό συντάχθηκαν αρχικά τον Δεκέμβριο του  1848 υπό την καθοδήγηση George Turnbull, υπεύθυνου μηχανικού για την κατασκευή των πρώτων 20 μιλίων του μεγάλου βόρειου σιδηροδρόμου από το Λονδίνο. Ο αναλυτικός σχεδιασμός έγινε από τον Lewis Cubitt, και η κατασκευή πραγματοποιήθηκε  το 1851-1852 στην περιοχή ενός νοσοκομείου. Το κύριο μέρος του σταθμού, που περιλαμβάνει σήμερα τις πλατφόρμες 1 έως 8, άνοιξε στις 14 Οκτωβρίου 1852.

Morning_rush_from_King's_Cross_(CJ_Allen,_Steel_Highway,_1928)

Πρωϊνή αναχώρηση απο τον σταθμό, 1928 (φωτογραφία Wikipedia)

Το 2005, ένα σχέδιο ανάπλασης 500 εκατομμυρίων Λιρών αναγγέλθηκε από την Network Rail. Εγκρίθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο Κάμντεν του Λονδίνου στις 9 Νοεμβρίου 2007. Το σχέδιο περιλαμβάνει μια λεπτομερή αποκατάσταση και νέα υάλωση της αψίδα στέγης του αρχικού σταθμού και  αφαίρεση της περιορισμένης και κορεσμένης επέκτασης του 1972, η οποία αντικαθίσταται από μία υπαίθρια πλατεία, που σχεδιάζεται να ολοκληρωθεί το 2013.

Kings-cross (17+22)

Μια νέα ημικυκλική αίθουσα αναχωρήσεων, που άνοιξε στο κοινό στις 19 Μαρτίου 2012, έχει χτιστεί στο διάστημα ανάμεσα στα δυτικά του σταθμού πίσω από το μεγάλο βόρειο ξενοδοχείο, μερικά εξωτερικά κτίσματα του οποίου έχουν κατεδαφιστεί. Σχεδιασμένο από τον John McAslan και κατασκευασμένο από την Γαλλική εταιρεία Vinci, προορίζεται να ικανοποιήσει  τις πολύ-αυξανόμενες ροές επιβατών και να παρέχει καλύτερη διασύνδεση μεταξύ των intercity, προαστιακών και υπόγειων τμημάτων του σταθμού, διευκολύνοντας την μετεπιβίβαση μεταξύ των σταθμών  την ανταλλαγή μεταξύ του σταυρού και King’s Cross και St Pancras. Ο αρχιτέκτονας υποστηρίζει ότι η στέγη είναι η μεγαλύτερη δομή σταθμών ενιαίας-έκτασης στην Ευρώπη. Το ημικυκλικό κτήριο έχει ακτίνα 54 μέτρων και πάνω από 2000 τριγωνικά πάνελ οροφής, τα μισά από τα οποία είναι από γυαλί.

Western Concourse Kings Cross Station

Έναέρια φωτογράφιση του σταθμού κατά την διάρκεια εργασιών ανακατασκευής του υποστέγου

Το γη μεταξύ και πίσω από τους δύο σταθμούς επαν-αξιοποιείται με σχεδόν 2.000 νέες κατοικίες, 486.280 τετραγωνικά μέτρα γραφείων και τους νέους δρόμους.

Kings-cross (15) New

Διάγραμμα λειτουργιών σταθμού

Όταν ο σταθμός άνοιξε στο κοινό στις 19 Μαρτίου 2012, ο σταθμός King’s Cross έγινε μια νέα, εικονική αρχιτεκτονική πύλη στην πόλη, έτοιμη για τους  Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου 2012. Ο σχεδιασμός αναπροσανατολίζει το σταθμό στα δυτικά, δημιουργεί σημαντικές λειτουργικές βελτιώσεις και αποκαλύπτει ξανά την κύρια νότια πρόσοψη του αρχικού σταθμού που σχεδίασε το 1852 ο Lewis Cubitt.

800px-King's_Cross_Western_Concourse-2012

Πανοραμική άποψη της Δυτικής Αίθουσας Επιβατών
(φωτογραφία Wikipedia)

Αν και η δυτική αίθουσα επιβατών είναι πιθανώς η ο πιο οπτικά εντυπωσιακή αλλαγή στο σταθμό, η εργασία της εταιρείας JMP (John McAslan + Συνεργάτεςγια) το έργο περιλαμβάνει επίσης μια σειρά επεμβάσεων και αποκαταστάσεων συμπεριλαμβανομένης της αποκατάστασης του κτηρίου του ανατολικού τομέα και της ανανέωσης του κύριου υπόστεγου τραίνων, του υπόστεγου προαστιακών τραίνων και των κτηρίων του  δυτικού τομέα.

Kings-cross (1+18)

© Hufton and Crow

Η σύνταξη της μελέτης του έργου άρχισε το  1998 και το γενικό σχέδιο για την ανάπλαση ολοκληρώθηκε το 2005. Η αρχιτεκτονική φιλοδοξία του σχεδίου της JMP ήταν να δημιουργηθεί ένα νέο εικονικό ορόσημο που θα λειτουργήσει ως βασικός καταλύτης για την τρέχουσα αναγέννηση αυτού του τετραγώνου του Λονδίνου καθώς επίσης και η παροχή εντυπωσιακών νέων εγκαταστάσεων που θα εξυπηρετούν  50 εκατομμύρια επιβάτες που διακινούνται τώρα μέσω του σταθμού κάθε έτος.

Kings-cross (24)

Το μεγάλο υπόστεγο του σταθμού με τις πλατφόρμες © Hufton and Crow

Το κεντρικό τμήμα της ανάπλασης,  κόστους  £500m είναι η νέα θολωτή, ημικυκλική αίθουσα αναμονής στα δυτικά του υπάρχοντος σταθμού. Η αίθουσα επιβατών  έχει ύψος περίπου 20 μέτρων και εκτείνεται σε μήκος  150 μέτρων,  δημιουργώντας μια νέα είσοδο στο σταθμό μέσω του νότιου τέλους της δομής και στο επίπεδο των ημιώροφων στο βόρειο τέλος της δυτικής αίθουσας επιβατών.

Kings-cross (23)

Το μεγάλο υπόστεγο του σταθμού με τις πλατφόρμες
© Hufton and Crow

Η αίθουσα επιβατών συνολικού εμβαδού 7.500 τετραγωνικών μέτρων έχει γίνει μεγαλύτερη δομή ενιαίας έκτασης σταθμού της Ευρώπης, συμπεριλαμβάνοντας 16 υποστυλώματα από χάλυβα μορφής δέντρου που ακτινοβολούν από μια εκφραστική, εκλεπτυσμένη κεντρική χοάνη. Η χαριτωμένη καμπυλότητα της αίθουσας επιβατών αντανακλά τη μορφή του γειτονικού Great Northern Hotel,  το ισόγειο του οποίου παρέχει πρόσβαση στην αίθουσα επιβατών.

Η δυτική αίθουσα αναμονής είναι τοποθετημένη μπροστά στην δυτική πρόσοψη, αποκαλύπτοντας ευδιάκριτα την αποκατεστημένη πλινθοδομή και την αρχιτεκτονική του αρχικού κτιρίου σταθμού. Από αυτό το δραματικό εσωτερικό διάστημα, οι επιβάτες έχουν πρόσβαση στις πλατφόρμες είτε μέσω των επίγειων επιπέδων γραμμών στην αίθουσα εισιτηρίων μέσω της δυτικής εισόδου, είτε με τη χρησιμοποίηση της πύλης του επιπέδου ημιώροφου προς τις γραμμές, η οποία οδηγεί επάνω στη νέα πεζογέφυρα που διασχίζει τις πλατφόρμες.

Kings-cross (9)

Λεπτομέρεια της νέας δομής από χάλυβα
© Hufton and Crow

Η δυτική όψη στον King’s Cross είναι το μεγαλύτερο τμήμα του ιστορικού σταθμού, προσαρμόζοντας ένα ευρύ φάσμα χρήσεων. Σύνθετη στο σχέδιο, και αρθρωμένη σε πέντε κτήρια, η πρακτική της σχεδιασμένης αρχιτεκτονικής επέμβασης έχει παραδώσει πολύ βελτιωμένες συνθήκες εργασίας για το προσωπικό του σταθμού, τις επιχειρήσεις λειτουργίας του τρένου και τις ομάδες διεύθυνσης της Network Rail. Η βόρεια πτέρυγα, που καταστράφηκε από βομβαρδισμό στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, έχει επανακατασκευαστεί στο αρχικό σχέδιό της. Η αποκατάσταση της δυτικής όψης προσφέρει επίσης τις βασικές συνδέσεις με τις πύλες, συμπεριλαμβανομένης μιας νέας πύλης-γραμμής στο νότιο πέρας, τώρα κύριο σημείο της σύνδεσης μεταξύ της δυτικής αίθουσας επιβατών και τις πλατφόρμες του κύριου υπόστεγου τραίνων.

Kings-cross (2)

© Hufton and Crow

Το κύριο υπόστεγο τραίνων του σταθμού έχει διαστάσεις 250 μέτρα μήκος, 22 μέτρα ύψος και 65 μέτρα πλάτος, περιλαμβάνοντας οκτώ πλατφόρμες. Η αποκατάσταση περιλαμβάνει την αποκάλυψη της τολμηρής αρχιτεκτονικής της αρχικής νότιας πρόσοψης, νέα στίλβωση των βόρειων και νότιων αετωμάτων και ανανέωση των πλατφορμών. Οι δύο βαρελοειδείς-θολωτές στέγες ανανεώθηκαν και τοποθετήθηκαν φωτοβολταϊκά πάνελ εξοικονόμησης ενέργειας, ενώ μια νέα γυάλινη πεζογέφυρα που σχεδιάστηκε από την JMP επεκτείνεται κατά μήκος του κυρίου υπόστεγου τραίνων, αντικαθιστώντας την παλαιά γέφυρα Handyside και  δίνει  πρόσβαση σε κάθε πλατφόρμα καθώς επίσης και το επίπεδο ημιώροφου της αίθουσας αναμονής.

Kings-cross (4)

© Hufton and Crow

Το σχέδιο της JMP ενσωματώνει το κύριο και τα υπόστεγα των προαστιακών τραίνων για πρώτη φορά, δημιουργώντας ένα απολύτως εύχρηστο σχέδιο για τις μετακινήσεις επιβατών από και μέσω του σταθμού. Οι βελτιώσεις στο υπόστεγο των προαστιακών τραίνων που βρίσκεται στα βόρεια της δυτικής αίθουσας επιβατών και τα κτήρια της δυτικά σειράς έχουν ενισχύσει τη λειτουργία των  τριών πλατφορμών της (ο πιο πολυάσχολες στο σταθμό κατά τη διάρκεια των ωρών αιχμής).

Kings-cross (12)

Κάτοψη πρώτου (ισογείου) επιπέδου του σταθμού Kings-Cross

Ο φιλόδοξος μετασχηματισμός του σταθμού δημιουργεί έναν αξιοπρόσεκτο διάλογο μεταξύ του αρχικού σταθμού που σχεδίασε ο Cubitt και της αρχιτεκτονικής του 21ου αιώνα – μια σημαντική εξέλιξη στο στρατηγικό στο δομικό σχεδιασμό στην Αγγλία. Αυτή η σχέση μεταξύ παλαιού και νέου δημιουργεί έναν σύγχρονο υπέρ-κόμβο μεταφορών στον σταθμό King’s Cross, ταυτόχρονα αναζωογονώντας και αναδεικνύοντας ένα από τα μεγάλα μνημεία σιδηροδρόμων της Μεγάλης Βρετανίας.

Kings-cross (14)

Κατά πλάτος τομή σταθμού Kings-Cross

Kings-cross (13)

Κατά μήκος τομή σταθμού Kings-Cross

Στοιχεία έργου:

Αρχιτέκτονας: John McAslan + Συνεργάτες

Θέση: Λονδίνο, Αγγλία

Έτος ολοκλήρωσης προγράμματος: 2012

Φωτογραφίες: Hufton and Crow, John Sturrock, Phil Adams

Πηγές: John McAslan + Συνεργάτες, Wikipedia, ArchDaily.com

Advertisements