Καλατράβα: νέος σταθμός Liège-Guillemins, Βέλγιο

Στην Λιέγη κατασκευάστηκε πρόσφατα ένας εκπληκτικός σταθμός. Σχεδιασμένος από τον Σαντιάγο Καλατράβα, ο σταθμός TGV Liège-Guillemins  είναι μία όμορφη κατασκευή από γυαλί και μέταλλο, που διακρίνεται από την εξωτερική διαφάνεια και την κομψότητά του.

Liege-Guillemins-Train-Station (18)

Εναέρια άποψη της περιοχής του σταθμού

Σύνταξη: Παγκαρλιώτας Κώστας

Η Λιέγη είναι το κύριο οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο της Βαλλονίας. Από το Νοέμβριο του 2012, η Λιέγη έχει 198.280 κατοίκους. Η Μητροπολιτική περιοχή, έχει συνολικό πληθυσμό 749.110 από την 1η Ιανουαρίου 2008. Περιλαμβάνει συνολικά 52 δήμους. Η Λιέγη κατατάσσεται ως η τρίτη πιο πυκνοκατοικημένη αστική περιοχή στο Βέλγιο.

Liege-Guillemins-Train-Station (17)

Ο Σταθμός Liège-Guillemins, συνδέει δύο περιοχές της πόλης προηγουμένως αποκομμένες από τις σιδηροδρομικές γραμμές.

Ο Σιδηροδρομικός σταθμός Liège-Guillemins είναι ο κύριος σταθμός της πόλης της Λιέγης, της τρίτης μεγαλύτερης πόλης στο Βέλγιο. Ο σταθμός χρησιμοποιείται από 36.000 ανθρώπους κάθε μέρα και είναι ο  δέκατος πιο πολυσύχναστος σταθμός στο Βέλγιο. Ο σταθμός ανήκει στην εταιρεία Infrabel και λειτουργεί από την Εθνική Εταιρεία Σιδηροδρόμων του Βελγίου (SNCB).

Liege-Guillemins-Train-Station (20)

Ο σταθμός το 1905 (Φωτογραφία Wikipedia)

Ο πρώτος σιδηροδρομικός σταθμός του Liège-Guillemins εγκαινιάστηκε τον Μάΐο του 1842. Το 1843, ξεκίνησε το πρώτο διεθνές σιδηροδρομικό δρομολόγιο, η σύνδεση της Λιέγης με το Άαχεν και την Κολωνία. Ο σταθμός εκσυγχρονίστηκε και βελτιώθηκε το 1882 και το 1905 για την Παγκόσμια έκθεση της Λιέγης. Ο σταθμός αυτός αντικαταστάθηκε το 1958 από ένα σύγχρονο (για εκείνη την εποχή) που χρησιμοποιήθηκε μέχρι τον Ιούνιο του 2009, λίγους μήνες πριν την έναρξη λειτουργίας του νέου σταθμού που σχεδιάστηκε από τον Καλατράβα.

Liege-Guillemins-Train-Station (21)

Ο σταθμός στη δεκαετία του 1970 (Φωτογραφία Wikipedia)

Ο σταθμός άρχισε να κατασκευάζεται το 1996 και σχεδιάστηκε για να εξυπηρετεί 36.000 άτομα την ημέρα. Η διαφανής θολωτή στέγη υψώνεται 145 μέτρα πάνω από το 5 πλατφόρμες, ενώ από κάτω μια σειρά από διαδρόμους παρέχουν πρόσβαση στους ταξιδιώτες. Ο σιδηροδρομικός σταθμός  περιλαμβάνει πρόσβαση για παραλαβή επιβατών, επίπεδα χώρων στάθμευσης και χώρους εμπορικών καταστημάτων στο επίπεδο του δρόμου.

gare des guillemins 1

Ο νέος σταθμός άνοιξε επίσημα στις 18 Σεπτεμβρίου 2009. Έχει 9 σιδηροδρομικές γραμμές και 5 πλατφόρμες (τρεις μήκους  450 μέτρων και δύο μήκους 350 μέτρων). Όλες οι γραμμές γύρω από το σταθμό έχουν εκσυγχρονιστεί για να επιτρέπουν την άφιξη και αναχώρηση τρένων υψηλών ταχυτήτων.

Liege-Guillemins-Train-Station (16)

Το όραμα του Καλατράβα για τον σταθμό ήταν ένα κτίριο χωρίς πρόσοψη που παρέχει μεγαλύτερη συνδεσιμότητα με  την  πόλη. Οι πλατφόρμες  περικλείονται από πλαίσια από γυαλί και χάλυβα και ο σταθμός κάνει μεγάλη χρήση του φυσικού φωτός της ημέρας. Το σύγχρονο υψηλής ταχύτητας και χαμηλών εκπομπών άνθρακα ταξίδι είναι τώρα πραγματικότητα μέσα από αυτόν τον σημαντικό κόμβο στο Βέλγιο, ο οποίος προσφέρει γρήγορο και αποτελεσματικό ταξίδι στο  Άαχεν, Κολωνία και Βρυξέλλες, Φρανκφούρτη, Παρίσι, Λονδίνο, και τα νότια τμήματα της Ευρώπης.

Liege-Guillemins-Train-Station (3)

Ο μεγαλοπρεπής σιδηροδρομικός σταθμός Λιέγης του Σαντιάγο Καλατράβα έρχεται σε αντίθεση με την μεσαιωνική αρχιτεκτονική της πόλης και την μικρή κλίμακα.
© Alperovich Ana Lisa για το Inhabitat

Ο Σαντιάγο Καλατράβα είπε: «Ο στόχος μου ήταν να δημιουργήσω μια εγκατάσταση μεταφορών του 21ου αιώνα που δεν θα ενώσει μόνο την Λιέγη με την υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά θα χρησιμεύσει επίσης ως σύμβολο της ανανέωσης της πόλης. Το έργο, στο σύνολό του, δημιουργεί μια νέα πύλη στη Λιέγη και αποκαθιστά μια σχέση με την πόλη».

dzn_Liege-Gullemins-1

© ELTGV/Alain Janssens.

Ο μεγαλοπρεπής σιδηροδρομικός σταθμός Λιέγης του Σαντιάγο Καλατράβα  είναι αντίθετος με τη μεσαιωνική αρχιτεκτονική της πόλης και την μικρή κλίμακα των κριρίων της περιβάλλουσας περιοχής. Είναι μια σύγχρονη εικόνα, που παρέχει πρόσβαση σε τοπικούς και επισκέπτες επιβάτες σε αμαξοστοιχίες υψηλής ταχύτητας που ταξιδεύουν σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο Σταθμός Liège-Guillemins, συνδέει δύο περιοχές της πόλης προηγουμένως αποκομμένες από τις σιδηροδρομικές γραμμές.

dzn_Liege-Gullemins-2

© ELTGV/Alain Janssens.

Για τον σχεδιασμό του έργου προηγήθηκε μελέτη σκοπιμότητας που συντάχθηκε το 1995. Τα  συμπεράσματα,  έδειξαν ότι το υπάρχων κτίριο επιβατών και οι σιδηροδρομικές υποδομές δεν  επέτρεπαν τις δυνατότητες που προσφέρει υψηλή ταχύτητα προς εκμετάλλευση και ότι δεν τηρούνται τα κριτήρια προσβασιμότητας, άνεσης και συνδυασμένων μεταφορών, που χαρακτηρίζουν ένα σύγχρονο κέντρο διαμετακόμισης.

Liege-Guillemins-Train-Station (13)

Ο φορέας SA Euro Liege TGV δημιουργήθηκε το 1993 και του ανατέθηκε από τους  SNCB ο σχεδιασμός και ηκατασκευή του νέου σταθμού της Λιέγης-Guillemins. Στη συνέχεια ήρθε μια σημαντική φάση της εξέτασης του χώρου κατασκευής του έργου: ένα τμήμα 2.5 km γραμμής εκατέρωθεν του σταθμού, καθώς και ο σταθμός ο ίδιος, που βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα υποβαθμισμένη περιοχή από τις σιδηροδρομικές γραμμές.

dzn_Liege-Gullemins-3

© ELTGV/Alain Janssens.

Η κληρονομιά του παρελθόντος τέθηκε εντελώς υπό αμφισβήτηση με διττό στόχο: να εκσυγχρονιστείκαι να απλοποιηθεί η υποδομή. Οι γραμμές υψηλής ταχύτητας  πρέπει να προσφέρουν στη Λιέγη, όπως στις Βρυξέλλες και την Αμβέρσα, την ευκαιρία να βελτιώσουν ριζικά  άνεση, ποιοτικές υπηρεσίες και εγκαταστάσεις για όλους τους επιβάτες.

Liege-Guillemins-Train-Station (4)

Κατασκευασμένο από γυαλί, χάλυβα και προ-εντεταμένο σκυρόδεμα, αυτό το μνημειώδες έργο της αρχιτεκτονικής δεν έχει πρόσοψη με την παραδοσιακή έννοια – αντίθετα, θολώνει τα όρια μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού.
© Alperovich Ana Lisa για το Inhabitat

Εξετάστηκαν  διεξοδικά οι διάφορες αδυναμίες:

  • πλατφόρμες σε καμπύλη, πολύ μικρές και πολύ στενές,
  • πολύ χαμηλή ταχύτητα πρόσβασης στο σταθμό,
  • πολυάριθμες διασταυρώσεις,
  • κακή τοποθέτηση της γραμμής Βρυξελλών-Γερμανίας, αν και χρησιμοποιείται από το 50% της πελατείας,
  • αχρησιμοποίητες, αδιέξοδες γραμμές,
  • σύστημα σήμανσης ξεπερασμένης τεχνολογίας,
  • κακή εξυπηρέτηση επιβατών,
  • καταστήματα που παρέμειναν στο κτίριο με την πάροδο του χρόνου, παρά το γεγονός ότι ήταν ακατάλληλα.
dzn_Liege-Gullemins-4

© ELTGV/Alain Janssens.

Με βάση τα δεδομένα αυτά μια θεμελιώδης απόφαση ελήφθη: να κρατηθεί ο σταθμός στον ιστορικό του τόπο και να φιλοξενήσει εγχώριες και διεθνείς υπηρεσίες, σε νέες πλέονεγκαταστάσεις. Η έλξη και η ανταγωνιστικότητα του σιδηροδρομικού εξαρτάται ιδιαίτερα από το γεγονός ότι συνδέει στα αστικά κέντρα, χωρίς διακοπή για μετεπιβίβαση. Έτσι, από τις  επενδύσεις που πραγματοποιούνται θα επωφεληθούν όλοι οι επιβάτες – τόσο εκείνοι που χρησιμοποιούν το τρένο υψηλής ταχύτητας όσο και εκείνοι που  ταξιδεύουν με συμβατικά τρένα SNCB. Το ίδιο σημαντικός είναι επίσης ο λόγος για τη διπλή λειτουργία της νέα γραμμής μεταξύ της Λιέγης και Λουβέν. Παρέχει πρόσβαση στο Thalys (το Βελγικό TGV), στα 300 χλμ/ώρα, και σε τρένα του Intercity (που χρησιμοποιούνται ιδιαίτερα από πολλούς μετακινουμένους) στα 200 km/hr.

Κατασκευή

Η κατασκευή της στέγης σε εξέλιξη το 2005-206

Επιπλέον, η κοντινή απόσταση από τον αυτοκινητόδρομο A602 με τον  σταθμό θα οδηγήσει σε μια σημαντική αλλαγή στην περιοχή: στο εξής, ο σταθμός θα έχει διπλή πρόσβαση και να συνδεθεί άμεσα με το δίκτυο αυτοκινητοδρόμων – ένα μοναδικό χαρακτηριστικό στην Ευρώπη. Αυτή η  δεύτερη πρόσβαση στον σταθμό θα συνδεθεί με την παροχή 800 θέσεων στάθμευσης σε μέρη που γειτονεύουν με τις πλατφόρμες. Λαμβάνοντας υπόψη τις ήδη υφιστάμενες, συνολικά 1.500 θέσεις στάθμευσης θα είναι διαθέσιμες στην περιοχή Liege-Guillemins.

Liege-Guillemins-Train-Station (6)

Η γυάλινη διαφανή ομπρέλα επιτρέπει άπλετο φυσικό φως σε όλη την ημέρα, και είναι ελαφρώς φιμέ για να παρέχουν προστασία από τις δυνατές ακτίνες του ήλιου.
© Alperovich Ana Lisa για το Inhabitat

Για να οδηγηθούν εργασίες σε αίσιο πέρας, ελήφθησαν βασικές σιδηροδρομικούς επιλογές:

Αποφασίστηκε να μεταφερθεί ο άξονας του νέου σταθμού 150 μέτρα προς τον ποταμό Meuse, από τo τρέχvn επιβατικό κτίριο, προκειμένου να εκπληρωθεί  μια διπλή αναγκαιότητα, εκ των οποίων η πρώτη αφορά καθαρά τον  σιδηρόδρομο:

  • κατασκευή μεγαλύτερων  και πλατύτερων ευθύγραμμων πλατφορμών, διευκολύνοντας την πρόσβαση των τρένων στο σταθμό και την επιβίβαση και αποβίβαση των επιβατών
  • Δημιουργία αδιάλειπτης σύνδεσης μεταξύ του σταθμού και του κοντινού δικτύου αυτοκινητοδρόμων.
  • Η διάταξη και η ταχύτητα έγιναν προτεραιότητες στη γραμμή Βρυξέλλες-Λιέγη-Γερμανία.
  • Κατασκευάστηκε ένα νέο σύστημα σηματοδότησης, εξοπλισμένο με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας.
  • Το πλέγμα γραμμών αναδιαμορφώθηκε, αυξάνοντας την ταχύτητα της εισόδου στο σταθμού σε 100 χλμ. / ώρα.
Liege-Guillemins-Train-Station (7)

Ο ανοικτός σταθμός παρέχει καταπληκτική θέαση της πόλης και της κοντινής γέφυρας. – Σχεδιάστηκε με το γνωστό διακριτό στυλ του Καλατράβα.
© Alperovich Ana Lisa για το Inhabitat

Στον  διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό το 1996, επιλέχθηκε ο Σαντιάγο Καλατράβα να σχεδιάσει τον σταθμό. Η πρότασή του περιείχε μία προσέγγιση που, εκείνη την εποχή, ήταν άνευ προηγουμένου στην βελγική εταιρεία σιδηροδρόμων. Ο Καλατράβα  είναι  Ισπανός μηχανικός και αρχιτέκτονας. Ειδικότερα, έχει χτίσει κάποιους αξιοσημείωτη σταθμούς: Zurich-Stadelhofen, Lyon-Saint-Exupéry, Lisbon Oriente Τώρα έχει αναλάβει για το σχεδιασμό του κόμβου πολλαπλών μεταφορών της Νέας Υόρκης  στην περιοχή Ground Zero, ένα έργο που ξεκίνησε το φθινόπωρο του 2005.

Το έργο στη Λιέγη σημαδεύτηκε από την διαφάνεια και το διάλογο μεταξύ δύο γειτονιών – η μία κατοικιών, η άλλη γεωργική. Ο σταθμός αποκαθιστά τη διαίρεση που δημιουργήθηκε τον δέκατο ένατο αιώνα από την άφιξη του σιδηροδρόμου. Χτίζει γέφυρες μεταξύ των γειτονιών που είχαν διαχωριστεί στο παρελθόν.

Liege-Guillemins-Train-Station (8)

Ο σταθμός διαχωρίζεται μεταξύ της πόλης και ενός κοντινού κατάφυτου λόφου από το υγρό στοιχείο, και ο κομψός σχεδιασμός του ταιριάζει με τα υψηλής ταχύτητας τρένα που εξυπηρετεί.
© Alperovich Ana Lisa για το Inhabitat

Επειδή η κίνηση είναι στο επίκεντρο των κτιρίων του Καλατράβα, το αποτέλεσμα είναι ποιητικό  και δίνει ζωντάνια. Οι δομές, τα σχέδια του αρχιτέκτονα είναι ανάγλυφα. Με τον χάλυβα ή το σκυρόδεμα, είναι ρευστές, ρυθμικές και οι μορφές τους είναι ιδιαίτερα εκφραστικές. Για τον Καλατράβα, το σκυρόδεμα είναι ένα ενδιαφέρον υλικό επειδή μπορεί να φορμαριστεί ως γλυπτό άμεσα επί τόπου. Εργάζεται με την πρόθεση να δημιουργήσει ένα «πλαστικό γεγονός». Το αξιόλογο χαρακτηριστικό του σκυροδέματος είναι τόσο η πολυπλοκότητα των μορφών που πρέπει να γίνουν όσο και η σύσταση και το χρώμα – λευκό σε πολλούς από τους χώρους που δημιουργήθηκαν. Το 2006, η  ECSN (Δίκτυο Ευρωπαϊκών Εταιρειών Σκυροδέματος) τίμησε με το βραβείο αριστείας στην κατηγορία κτίρια το σταθμό της Λιέγης-Guillemin. Αυτό το βραβείο ανταμείβει ένα έργο στο οποίο η χρήση του σκυροδέματος είναι εξαιρετική και καινοτόμος. Ήταν η πρώτη φορά που μια δομή είχε λάβει ένα τέτοιο βραβείο στο Βέλγιο.

Liege-Guillemins-Train-Station (11)

Το ταξίδι δια μέσου του σιδηροδρομικού σταθμού Liège-Guillemins είναι μια καταπληκτική εμπειρία. Η πρόσβαση στις πλατφόρμες είναι εύκολη – απλά ακολουθήστε το έντονο φως μέχρι τις σκάλες
© Alperovich Ana Lisa για το Inhabitat

Καθώς η κατασκευή του σταθμού πλησίαζε στο τέλος, το επίκεντρο στράφηκε στο περιβάλλον. Πράγματι η περιοχή Guillemins είχε ανάγκη από σημαντική αναδιαμόρφωση. Όμως υπάρχει ένα αδιαμφισβήτητο δεδομένοη: οι σταθμοί είναι οι πιο ισχυρές κινητήριες δυνάμεις για μια πόλη. Με αυτό κατά νου, η Euro-Liege TGV και ο Καλατράβα υπέβαλαν προτάσεις για επανασχεδιασμό της περιοχής. Οι κατευθυντήριες γραμμές αυτού του σχεδίου ανάπλασης επαναφέρουν μια πραγματική αίσθηση της συνοχής στην περιοχή, σε αρμονία με την πόλη και τον ποταμό.

Liege-Guillemins-Train-Station (14)

Σταθμός  LIÈGE-GUILLEMINS 2000-2009

Υπεύθυνος έργου: Euro Liege TGV SA
Οι αναθέτουσες αρχές: Όμιλος εταιρειών SNCB-Infrabel
Μηχανικός και αρχιτέκτονας: Σαντιάγο Καλατράβα.

Εργασίες κύριας κατασκευής και σιδηροδρομικών υποδομών: AM CFE-GALÈRE-DUCHÊNE-WUST
Μεταλλική δομή: EMESA (Elaborados Metalicos)
Ειδικές τεχνικές (κυλιόμενες κλίμακες, κυλιόμενοι διάδρομοι, ανελκυστήρες, ανελκυστήρες υπηρεσίας): SCHINDLER
Ειδικές τεχνικές (υδραυλικά, θέρμανση, φωτισμός): GEMMO
Φινίρισμα: Cit BLATON

coupe-transv-2006-en

Κατά πλάτος τομή του σταθμού

Πηγές:

Santiago Calatrava, World Architecture News, http://www.dezeen.com/2009/12/02/liege-guillemins-station-by-santiago-calatrava/,  Inhabitat, Wiki

Δείτε το επίσημο video παρουσίασης του σταθμού:

Advertisements